بزغوش ( منطقه سراب ) Bzghvsh(The Mirage) - Modern Architecture

Modern Architecture

مقاله، ساختمان، معمار، طراحی داخلی، معماری کاغذی، پارکینگ، عکس های جالب، محوطه سازی، مجله معماری، خانه های مجلل، modern architecture، هتل شناور، نمای داخلی هتل، پلان هتل، پلان هتل6ستاره، هتـلی از یـــخ، عکس های دکوراسیون، persianweblog، ساختـمان ایـرانی، معماری ایرانی، پرشین بلاگ l، معماری مدرن فارسی ، معماری مدرن ایرانی، وب نوشت معماری مدرن، persian modern architecture، خم های معماری، منحنی معماری، معماران henn، ویلای مدرن، رنگ های متضاد، خانه معاصر، ویلایی دوبلکس، اتاق خواب والدین، حیاط خلوت

بزغوش ( منطقه سراب ) Bzghvsh(The Mirage)
نویسنده : سیدفضلی - ساعت ۱٢:٤۸ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱٥ تیر ۱۳٩٠


بزغوش

سلسله جبال بزغوش که همزمان با مواد خروجی آتشفشانهای سهند و سبلان ارتفاع یافته در 18 کیلومتری جنوب شهرستان سراب و 35 کیلومتری شمال میانه قرار دارد . طول این رشته کوه 120 کیلومتر و عرض آن بین 40 تا 45 کیلومتری متغییر می باشد . جهت آن شرقی – غربی بوده و تا دره قرانقوچای که آن را از دامنه شرقی سهند جدا می سازد ادامه دارد . دامنههای سرسبز و زیبا و مراتع وسیع محل اسکان ایلات و عشایر و دامپروران و روستائیان اطراف می باشد . بطوری که سراب به صورت یکی از قطب های مهم دامپروری در سطح کشور در آمده است . بزغوش دارای چشمه های متعدد آبگرم از جمله اسب فروشان ، بوشلو ، سقزچی ، الله حقی ، بویوک وئی ، شالقون و جلده باخان می باشد . شاخه هائی از رودخانه تلخه رود یا آجی چای از دامنه های شمالی این کوهستان سرچشمه می گیرد . میانگین بارش سالیانه منطقه بین 400 تا 500 میلیمتر بوده که اکثراً در ماه های سرد سال به صورت یخ و برف بر روی قلل منطقه انباشته شده و در فصلهای بهار و تابستان بسوی اراضی حاصلخیز مجاور جاری میگردد.
بعد مسافت این منطقه نسبت به شهرها و مراکز مهم و نیز وجود کوهستان بلند همانند سبلان در شمال منطقه باعث گردیده که استقبال کمتری توسط کوهنوردان سایر استانها به جز آذربایجان جهت صعود این قله صورت گیرد . ما توجه همه دوستداران طبیعت و کوهنوردی را به این قله بکر و زیبا جلب می نمائیم . همچنین دانه های بزغوش در صورت سرمایه گذاری و عمران و آبادی منطقه می تواند به صورت یکی از قطبهای مهم صنعتی ، کشاورزی و تفریحی استان درآید . بلندترین قله در نقشه های معتبر جغرافیائی در این منطقه به ارتفاع 3303 متر از سطح دریا و 1600 متر نسبت به زمینهای اطراف همین رشته کوه یعنی بزغوش است . این قله از دو مسیر صعود میگردد :
الف – مسیر جنوبی به مبدا صعود از روستای ورنکش که برای کوهنوردان سهلترین راه از طریق میانه می باشد .
ب – مسیر شمالی به مبدا صعود از روستای اسب فروشان ( اسبی سی ) که ما به شرح آن می پردازیم :
برای رسیدن به اسب فروشان بایستی ابتدا از ترمینال تبریز به سراب رفت فاصله این دو از یکدیگر 130 کیلومتر بوده و جاده آن آسفالت می باشد . پس از طی زمانی در حدو 5/2 ساعت به شهرستان سراب می رسیم از اینجا به دو طریق می توانیم به مبدا صعود برویم . اولین مسیر از پمپ بنزین شهرستان سراب آغاز و پس از طی حدود 30 کیلومتر جاده خاکی و با عبور از روستاهای هولیق و هریس نهایتاً به روستای اسب فروشان می رسیم . برای رسیدن به مبدا صعود از این مسیر حدود 45 دقیقه در راه خواهیم بود . دومین مسیر از پل مرکزی سراب شروع و پس از طی حدود 30 کیلومتر جاده آسفالته و با عبور از روستای انور آب و قشلاق به روستای اسب فروشان منتهی خواهد شد . مینی بوسها و سرویسهای محلی این مسیر را نیم ساعته طی می کنند .
پس از رسیدن به مبدا صعود راهپیمائی ما آغاز میسود . بیرون از روستا جاده دو شاخه میشود جاده سمت راست به آبگرم بویوک سوئی و سمت چپ که مسیر مورد نظر ماست به آبگرم الله حقی منتهی خواهد شد .
البته وسایل نقلیه برای رفتن به آبگرم های فوق الذکر وجود دارد ولی ما ترجیح می دهیم که این مسیر را پیاده تا آبگرم الله حقی طی کنیم . پس از حدود 30 دقیقه راهپیمائی به آبگرم الله حقی می رسیم . این آبگرم در منتهی الیه دامنه شمالی منطقه قرار گرفته است . قهوه خانه ای نیز در این محل وجود دارد که می توان شب را در آن سپری ساخت . همچنین کنار قهوه خانه و در سمت غرب آن محل صاف و مسطحی در کنار درختان زردآلو و بید وجود دارد که در صورت تمایل محل اقامت ما خواهد بود .
صبح روز بعد قبل از طلوع آفتاب با کوله قله آبگرم را به مقصد دست یابی به قله بزغوش ترک می کنیم . مسیر ما در جهت جنوب و در کنار درختان زردآلو روی خط الراس ادامه می یابد تا اینکه بعد از طی حدود 45 دقیقه به اولین چشمه آب موسوم به سویوخ بولاخ ( چشمه سرد ) خواهیم رسید . مسیر را همچنان در همان جهت و در روی خط الراس ادامه داده و پس از عبور از گوسفند سراهای منطقه و طی زمانی حدود 2 ساعت و 15 دقیقه به محلی خواهیم رسید که راهی مالرو در سمت راست ( غرب ) خودنمائی خواهد کرد که مسر مورد نظر ما همان است . اخیراً در این مکان پناهگاهی احداث گردیده است . چشمه های متعدد و برفچالهای ماندگار از فصل بهار و اوایل تابستان و همچنین گوسفند سراهای موجود علامت راهنمای خوبی برای ما خواهد بود . پس از استراحتی کوتاه وپر کردن ظروف آب مسیر را این بار در جهت غرب ادامه داده و پس از 45 دقیقه دیگر به قله بزغوش صعود می نمائیم . بنابر این کل زمان صعود از آب گرم تا قله به طور متوسط 4 ساعت طول می کشد . از فراز قله در دور دستها و در صورت صاف بودن هوا روستاها و مناطق ذکر شده در طول راه شهرستان سراب و قله 4811 متری سبلان و هرم کسری در سمت شمال مشاهده می شود . مسیر برگشت همان مسیر صعود خواهد بود و تا آبگرم حدود 2 ساعت طول می کشد .
بهترین فصل برای اجرای برنامه ماههای خرداد و تیر تا اواسط مرداد ماه می باشد . صعود زمستانی نیز از مسیر تابستان انجام می گیرد و به علت وجود هوای سرد و خشن و انبوه برف از اهمیت زیادی برخوردار خواهد بود . اجرای این برنامه از تبریز 5/1 روز با وسایل نقلیه عمومی و یک روز به صورت فشرده با وسایل نقلیه شخصی خواهد بود . کوهنوردان مرکز با توجه به فاصله 635 کیلومتری تهران سراب به دو روز وقت احتیاج خواهد داشت .

میانه قرار دارد . طول این رشته کوه 120 کیلومتر و عرض آن بین 40 تا 45 کیلومتری متغییر می باشد . جهت آن شرقی – غربیBzghvsh

Sahand Mountain Bzghvsh series of volcanoes and the output of the high Sabalan 18 km south of the city and 35 km north of Mirage in the Middle Yes. The 120 km long mountain range and the width between 40 to 45 km Is variable. To the east - and west to the Valley of the Qranqvchay From the eastern slopes of Sahand will continue. Domains and pastures green and beautiful Nomadic extensive accommodation and animal husbandry are the villagers. So that the Mirage is one of the poles in animal husbandry in the country Is. Bzghvsh horses with various springs, including hot sellers, Bvshlv, Sqzchy,'s right, Bvyvk Vyy, Shalqvn and is Jldh Bakhan. Branch Jy is crap or tea from the foothills north of the river originates from the mountains Be. The average annual rainfall of between 400 to 500 mm, mostly In the cold months of the year if the accumulated ice and snow on the peaks and Into this fertile land surrounding the spring and summer seasons.

Distance to cities and regional centers are important and high mountains Sabalan as the region in the north have been less well received by climbers Other provinces except to climb the summit take place in Azerbaijan. We consider all Nature lovers and mountain peaks to the pristine and beautiful, we win. Bzghvsh seeds as well as investment and development in the village area Can be one of the major poles of industrial, agricultural and recreational become the province. Tallest peak at 3,303 meters altitude in the region of geographic maps valid 1600 m above sea level and the land around the same mountain Bzghvsh Is. The peak of the route are:
A - up from the southern village of origin for climbers Vrnksh S·hltryn way is through the middle.
B - way up north to the origin of the village, horse dealers (horse C), which we'll describe it:
Sellers must first horse to reach the terminal to the Mirage went from Tabriz The 130 km of each other and the roads are paved. After the At around the 5 / 2 hours to get from here to two through the mirage city We can go up to the origin. The first route starts from the gas station and city mirage After about 30 miles over dirt roads and through villages and Harris Hvlyq Finally we reach the village of horses for sale. Climb to the origin of this Route will be in about 45 minutes. The second route starts from the Mirage and the central bridge After over 30 km of asphalted roads and through villages and Anwar Horse sales will lead to a winter village. Mini Bvs·ha and local services These routes are within a half hour.
After the march we began to climb Mysvd origin. Out of rural roads The road will fork to the right and left of the path to the hot hand Bvyvk The Israeli right will lead us to the spa.

The above vehicles are going to Spa but we We prefer this route to walk to the spa's right. After Spa's right to march takes about 30 minutes. The Spa at the end The range is located in the far North. There is also a coffee house in this area You can spend the night in the building. Besides the coffee and the West apricot and willow trees along the flat area there, if We tend to be local.
The next morning before sunrise with a hot pack to the summit to achieve target Bzghvsh peaks are left. The apricot trees in the south and along the Ridge continues until about 45 minutes after the first spring water Svyvkh called Bvlakh (Cold Spring) will. The route remains the same In order to continue on the ridge, and after passing through the region of sheep and inns During the approximately 2 hours and 15 minutes we reached the place the way Malrv Right (West) will Msr upright as we are concerned. Recently This place is a shelter constructed. Numerous springs and lasting Brfchalhay The spring and early summer, sheep and inns in this guide Would be good for us. After a short break for the horse to water containers It continued in the West, and after 45 minutes to climb the peak Bzghvsh Orders. The total time of ascent to the peak to average 4 hours in warm water Takes. The Peak Downs Round flat face and hands in the air and the countryside Areas of the city during the spring and peaks above 4811 meters and pyramid Sabalan deficit Can be seen in the north. Back to the route and the route will be Spa takes about 2 hours.
The best season for the program by mid-August are the months of June and July Be. Summer is done and the winter ascent of the route due to weather The cold, harsh and dense snow will be important. This Tabriz from 5 / 1 with public transportation and a day to compact Will be personal vehicles. Center distance of 635 climbers, according to Mirage km to Tehran two days will require

رودخانه تلخه رود یا آجی چای از دامنبزقوش ( منطقه سراب ) کوه

دامنه های سرسبز و زیبا و مراتع وسیع محل اسکان ایلات و عشایر و دامپروران و روستائیان اطراف می باشد . بزغوش دارای چشمه های متعدد آبگرم از جمله اسب فروشان ، بوشلو ، سقزچی ، الله حقی ، بویوک وئی ، شالقون و جلده باخان می باشد . شاخه هائی از رودخانه تلخه رود یا آجی چای از دامنه های شمالی این کوهستان سرچشمه می گیرد . میانگین بارش سالیانه منطقه بین 400 تا 500 میلیمتر بوده که اکثراً در ماه های سرد سال به صورت یخ و برف بر روی قلل منطقه انباشته شده و در فصلهای بهار و تابستان بسوی اراضی حاصلخیز مجاور جاری میگردد .. بلندترین قله در نقشه های معتبر جغرافیائی در این منطقه به ارتفاع 3303 متر از سطح دریا و 1600 متر نسبت به زمینهای اطراف همین رشته کوه یعنی بزغوش است                                                                                                            

 این قله از دو مسیر صعود میگردد :

الف – مسیر جنوبی به مبدا صعود از روستای ورنکش که برای کوهنوردان سهلترین راه از طریق میانه می باشد .

ب – مسیر شمالی به مبدا صعود از روستای اسب فروشان ( اسبی سی ) که ما به شرح آن می پردازیم :

برای رسیدن به اسب فروشان بایستی ابتدا از ترمینال تبریز به سراب رفت فاصله این دو از یکدیگر 130 کیلومتر بوده و جاده آن آسفالت می باشد . پس از طی زمانی در حدو 5/2 ساعت به شهرستان سراب می رسیم از اینجا به دو طریق می توانیم به مبدا صعود برویم . اولین مسیر از پمپ بنزین شهرستان سراب آغاز و پس از طی حدود 30 کیلومتر جاده خاکی و با عبور از روستاهای هولیق و هریس نهایتاً به روستای اسب فروشان می رسیم . برای رسیدن به مبدا صعود از این مسیر حدود 45 دقیقه در راه خواهیم بود . دومین مسیر از پل مرکزی سراب شروع و پس از طی حدود 30 کیلومتر جاده آسفالته و با عبور از روستای انور آب و قشلاق به روستای اسب فروشان منتهی خواهد شد . مینی بوسها و سرویسهای محلی این مسیر را نیم ساعته طی می کنند . پس از رسیدن به مبدا صعود راهپیمائی ما آغاز میسود . بیرون از روستا جاده دو شاخه میشود جاده سمت راست به آبگرم بویوک سوئی و سمت چپ که مسیر مورد نظر ماست به آبگرم الله حقی منتهی خواهد شد . البته وسایل نقلیه برای رفتن به آبگرم های فوق الذکر وجود دارد ولی ما ترجیح می دهیم که این مسیر را پیاده تا آبگرم الله حقی طی کنیم . پس از حدود 30 دقیقه راهپیمائی به آبگرم الله حقی می رسیم . این آبگرم در منتهی الیه دامنه شمالی منطقه قرار گرفته است . قهوه خانه ای نیز در این محل وجود دارد که می توان شب را در آن سپری ساخت . همچنین کنار قهوه خانه و در سمت غرب آن محل صاف و مسطحی در کنار درختان زردآلو و بید وجود دارد که در صورت تمایل محل اقامت ما خواهد بود . صبح روز بعد قبل از طلوع آفتاب با کوله قله آبگرم را به مقصد دست یابی به قله بزغوش ترک می کنیم . مسیر ما در جهت جنوب و در کنار درختان زردآلو روی خط الراس ادامه می یابد تا اینکه بعد از طی حدود 45 دقیقه به اولین چشمه آب موسوم به سویوخ بولاخ ( چشمه سرد ) خواهیم رسید . مسیر را همچنان در همان جهت و در روی خط الراس ادامه داده و پس از عبور از گوسفند سراهای منطقه و طی زمانی حدود 2 ساعت و 15 دقیقه به محلی خواهیم رسید که راهی مالرو در سمت راست ( غرب ) خودنمائی خواهد کرد که مسر مورد نظر ما همان است . اخیراً در این مکان پناهگاهی احداث گردیده است . چشمه های متعدد و برفچالهای ماندگار از فصل بهار و اوایل تابستان و همچنین گوسفند سراهای موجود علامت راهنمای خوبی برای ما خواهد بود . پس از استراحتی کوتاه وپر کردن ظروف آب مسیر را این بار در جهت غرب ادامه داده و پس از 45 دقیقه دیگر به قله بزغوش صعود می نمائیم . بنابر این کل زمان صعود از آب گرم تا قله به طور متوسط 4 ساعت طول می کشد . از فراز قله  در دور دستها و در صورت صاف بودن هوا روستاها و مناطق ذکر شده در طول راه شهرستان سراب و قله 4811 متری سبلان و هرم کسری در سمت شمال مشاهده می شود . مسیر برگشت همان مسیر صعود خواهد بود و تا آبگرم حدود 2 ساعت طول می کشد .

بهترین فصل برای اجرای برنامه ماههای خرداد و تیر تا اواسط مرداد ماه می باشد . صعود زمستانی نیز از مسیر تابستان انجام می گیرد و به علت وجود هوای سرد و خشن و انبوه برف از اهمیت زیادی برخوردار خواهد بود . اجرای این برنامه از تبریز 5/1 روز با وسایل نقلیه عمومی و یک روز به صورت فشرده با وسایل نقلیه شخصی خواهد بود . کوهنوردان مرکز با توجه به فاصله 635 کیلومتری تهران سراب به دو روز وقت احتیاج خواهد داشت .

این رشته کوه در حد فاصل شهرستان های سراب، میانه، بستان آباد، تبریز با جهت باختری - خاوری واقع شده است. این کوه از باختر بستان آباد شروع شده و به سمت خاور تا رودخانه سنگورچای به درازای 133 کیلومتر و در پهنای متوسط 18 کیلومتر و از نظر جغرافیایی از 47 درجه درازای خاوری شروع و تا امتداد 48 درجه درازای خاوری و در پهنای جغرافیایی 37 درجه و 56 دقیقه پهنای شمالی گسترده شده است. توده نفوذی بزغوش در جنوب کوهستان سبلان و جلگه سراب در شمال باختری شهرستان میانه قرار گرفته اند که امتداد آن ها مانند توده آتشفشانی سبلان و قراداغ، خاوری - باختری است. این کوهستان به وسیله دو دره از سایر کوهستان های آذربایجان جدا شده است که عبارتند از: دره قرانقوچای در شهرستان میانه که بزغوش را از دامنه های خاوری کوهستان سهند جدا می سازد و آب های دامنه های خاوری سهند را جمع کرده، به سفیدرود و قزل اوزن وارد می سازد و دره اوجان چای در بستان آباد که توده کوهستان بزغوش را در باختر از سهند جدا می سازد. وجود آب های گرم از قبیل آب گرم ایورق ماگمایی بودن این توده را نشان می دهد. در توده بزغوش قله های متعددی تشخیص داده می شود. بلندترین قله آن 3304 متر ارتفاع دارد و در شمال دهستان یترچایی واقع شده است. با توجه به موقعیت استقرار این توده سترگ در منطقه آذربایجان می توان آن را یکی از عوامل مهم تعیین کننده منابع آب در حوضه های داخلی به شمار آورد. رشته کوه بزغوش شریان آب های مهمی است که از جبهه شمالی و جنوبی به دو چاله و جلگه سراب و میانه جریان می یابد و موجب پیدایش جریان های مهمی از جمله تلخه رود و شعبات قرانقو می شود.

 

 

     

 

 

، کشاورزی و تفریحی استان درآید . بلندترین قله در نقشه های معتبر جغرافیائی در این منطقه به ارتفاع 3303 متر از سطح دریا و 1600 متر نسبت به زمینهای اطراف همین رشته کوهf یعنی بزغوش است . این قله از دو مسیر صعود میگردد.  سهند

سهند را عروس کوهستان های ایران گویند، زیرا سطح تمام منطقه کوهستان، پوشیده از گیاه و چمن و گل و مرتع بوده و در بهاران گلزاری است بی نظیر و بی همتا. توده آتشفشانی سهند در 50 کیلومتری جنوب شهرستان تبریز قرار گرفته است. حد شرقی آن از شهرستان هشترود، سراسکند و قره چمن گذشته تا حدود قافلانکوه پیش رفته است. این رشته کوه تقریبا مدور، در میان جلگه تبریز- مراغه قرار گرفته و جهت آن بین دره قزل اوزن و گودال دریاچه ارومیه، شرقی – غربی می باشد. جبهه جنوبی آن به سمت مراغه و جبهه شمالی آن به طرف تبریز متوجه است، اما امتداد آن از حدود قافلان کوه تا نزدیکی های دریاچه ارومیه کشیده شده و رودخانه هشترود آن را بریده و برای وصول میانه چای به قزل اوزن، راهی برای خود باز کرده است. در پاره ای نقاط نیز رودخانه شهرچای و قره چمن چای آن را در مسیر جاده ترانزیتی تبریز- تهران از حدود قره چمن به بالا از رشته بزغوش جدا می کند. طول این رشته به خط مستقیم بین تبریز و مراغه در حدود 75 کیلومتر است وقله سهند در سمت راست این خط مستقیم واقع می باشد. طول رشته سهند از شرق به غرب در حدود 100 کیلومتر است.
زمین شناسی: پراکندگی مخروط های آتشفشانی سهند از یک نظم کلی تبعیت نکرده اند. این مخروط و قلل به صورت منفرد، سری، خطی و متحدالمرکز دیده می شوند. شکل آتشفشانی بزرگ مانند قرمز گل، سلطان داغی و قارمیش داغی از نظر تقسیم بندی کلاسیک آتشفشانی، جزو دسته مختلط به شمار می آیند. مواد حاصله، دارای چینه بندی مشخص می باشندف یعنی فعالیت آتشفشانی آن ها در چند مرحله صورت گرفته است. آتشفشان قرمز گل، قدیمی ترین آتشفشان سهند است که در دوره میوسن میانی فعالیت داشته است (12 میلیون سال پیش). در صورتی که سلطان داغی و قارمیش داغ ده میلیون سال پیش فعال بوده اند. دهانه دو آتشفشان بزرگ در نتیجه عمل فرسایش از بین رفته و قسمتی از دهانه آن به وسیل مخروط آتشفشان های جدید پوشیده شده است. آتشفشان های یک مرحله ای در سهند فراوان است که جوان تر از آتشفشان های چند مرحله ای می باشند و به طور جدا از هم، گاهی به صورت قله های گرد و پستان مانند در دامنه آتشفشان های بزرگ تشکیل شده اند. در ساختمان کوه های سهند کنگلومرای آتشفشانی، گدازه های آندزیتی، لایه های پونس دار، روانه های برش، اینمبریت، لاهار و بالاخره گدازه های داسیت جلب توجه می کنند و طرز قرار گرفتن هر کدام از آن ها، مورفولوژی خاصی به توده کوهستان سهند داده است. از آن جایی که هشت ماه از سال قله ها و دهانه های سهند از برف و یخ پوشیده شده است، عوامل موثر در تغییر شکل کوهستان سهند، تاثیر درجه حرارت، جریان آب ها و عمل فرسایش آبی و یخچالی اهمیت مخصوصی دارند. بنابراین به علت برودت هوا و انجماد و انقباض، توده سنگ ها به صورت تخته سنگ هایی ورقه ورقه درآمده اند. مانند سلطان داغی، کچی قیه سی، حیدریوردی، شرشر داغی. مواد آتشفشانی سهند بر روی رسوبات دوران های مختلف (از پالئوزوئیک تا میوسن) مساحت تقریبی 4500 کیلومتر مربع را پوشانیده است. این عدد قشر نازک خاکسترهای آتشفشانی سهند در مناطق دوردست را شامل نمی شود. فعالیت آتشفشانی سهند از دوران پلیوسن شروع گردیده و در 140 هزار سال قبل به پایان رسیده است. تعیین سن مطلق گدازه های مختلف سهند بین 12 میلیون سال تا 140 هزار سال برآورد شده است. آتشفشان سهند در چند مرحله فعالیت داشته و در حد بین این فعالیت ها، آرامش نسبی برقرار بوده است. وجود رسوبات حاصل از فرسایش مواد آتشفشانی و سن مطلق نمونه ها، این مسئله را تایید می کند. وفور خاکسترها همراه با قطعات پونس دار که در فواصل دور پراکنده شده اند (مراغه، هشترود، میانه) نشان دهنده انفجارهای شدید آتشفشانی سهند می باشد. این مسئله در مدفون شدن بقایای پستانداران حوالی مراغه بی تاثیر نبوده است. ترکیب گدازه های سهند غالبا از نوع ریولیت، داسیت، اندزیت، توفها و خاکسترهای آتشفشانی وابسته است. به احتمال زیاد پیدایش آتشفشان های سهند به تجدید فعالیت گسل سلطانیه تبریز که از منطقه سهند عبور می کند مربوط است. طبق تحقیقات اندروسوف، در ابتدای دوران سوم و ما قبل آن که میلیون ها سال با ما فاصله زمانی دارد، در محل ارتفاعات آذربایجان، دریای بزرگ تتیس قرار داشت که بعدها به واسطه حرکات کوهزایی پوسته زمین و ایجاد سلسله جبال آلپ و فلات آسیای صغیر، فلات آذربایجان و ارتفاعات سهند تشکیل گردید. طبق نظریه و عقیده اکثر علمای زمین شناس توده سهند در دوران سوم دارای آب و هوای معتدل و گرم بوده و سراسر منطقه سهند را جنگل های انبوه فرا گرفته بود و حیوانات عظیم الجثه در آن زندگی می کرده اند. موید این نظریه، تحقیقات ژاک دومرگان جغرافیدان فرانسوی است که ضمن کاوش و تحقیق در دره ای که در شش کیلومتری شمال مراغه واقع بوده به استخوان ها و سنگواره های حیوانات عظیم الجثه ای برخورد نمود. وی معتقد است جنگل های انبوه در اوایل دوران سوم قبل از آتشفشانی سهند، زمین های مراغه را فرا گرفته و حیوانات غول پیکری در آن جنگل ها زندگی می کرده اند. در حال حاضر وجود معادن زغال سنگ مراغه از بقایای این جنگل متحجر است. تحقیقات با ارزش علمی ژاک دومرگان بسیاری از مسایل مربوط به زمین شناسی سهند را روشن می سازد. سنگواره و فسیل های سهند، اولین مرتبه در سال 1337 هجری قمری ضمن کاوش های خانیکف دانشمند روسی، در دره موردی چای پیدا شد. نشانه های حیات مربوط به شش میلیون سال قبل در دامنه های سهند جنوبی کشف شد در این زمان ببر دندان خنجری(سمیلودونت) ماستودون، جانوران علف خوار نظیر اسب، کرگدن، زرافه، دو نوع فیل و غزال که در منطقه شمال مراغه زیست می کردند که قدمت حیات آن ها به شش تا نه میلیون سال می رسد. این کاوش نشان می دهد که پرندگان، لاک پشت ها، مارها و انواع ماهی ها در این دوره می زیستند و یک نوع میمون کوچک به نام نروپتیکوس و نوعی گوریل عظیم الجثه که ارتفاعش به 40/2 متر می رسید به نام جیگانتو پتیکوس نیز در این دوران حیات داشته اند. در دامنه کوه های سهند در ناحیه کیرج اوه مراغه جانورانی یافت شده است که مربوط به اواخر میوسن یعنی تشکیل خشکی پونسین است. نهشته هایی که به جا گذاشته شده عبارتند از: آهک های آب شیرین، ماسه رودخانه ای، توف ها و خاکسترهای آتشفشانی. در دره های کوهستان سهند، چمن های وسیعی وجود داشته که گله های متعدد زرافه، اسب، کرگدن، غزال و خوک در آن به سر می بردند که در نتیجه فعالیت اتشفشانی سهند در زیر خاکسترهای آن مدفون شده، به حالت سنگواره درآمده اند. در این منطقه غنی ترین گسترش فیل های بیشماری از پستانداران دوران سوم وجود دارد. معروف ترین فسیل مربوط به یک ماهی استخوانی به نام براکی لبیاس پرسیکوس که به نام ایران قدیم یعنی «پرس» نام گذاری شده است.
در منطقه سهند، آثار یخچالی زیادی وجود داشته است که به علت فعالیت های آتشفشانی، بسیاری از آن ها از گدازه های آذرین پوشیده شده یا در اثر آب های جاری از بین رفته است. با این حال در دره های چینی بولاغ، گنبر (کنبرف)، صوفی چای و موردی چای بلوک های یخچالی جلب توجه می نماید. زیباترین سیرک و بارگاه یخچالی در شمال سلطان داغی در جنوب شرقی روستای عنصرود (آستاری) به ارتفاع 3376 متر از پخش اسکو قرار دارد. آب های روان با عمل تخریب شدید و رسوب گذاری عظیم شکل منطقه سهند را عوض کرده اند. آب ها علاوه بر تخریب ارتفاعات و تشکیل دره های بزرگ در مواقع آتشفشانی به تشکیل لاهار و اینمبریت مبادرت کرده اند. در موقع بروز آتشفشان گدازه ها و خاکسترها با آب ناشی از ذوب برف ها یا باران های سیل آسا مخلوط شده، توده های درهم گل را به وجود آورده اند که این توده روان گلی و آتشفشانی به نام «لاهار» نامیده می شود. در آذربایجان به مجموعه لاهار و اینمبریت و پونس ها که غالبا سفید رنگ هستند «کران» گویند. ابنمبریت به سبب فرسایش خاص خود به صورت برجستگی های افقی، ستونی، مخروطی و هرمی شکل درآمده است. دهکده کندوان در شمال بخش اسکو از شهرستان های تبریز و روستای جراغیل و آثار دره چینی یولاغ بهترین نمونه برجستگی های مخروطی و هرمی شکل اینمبریت می باشند.
قله ها : سهند یکی از بزرگ ترین برجستگی های آذربایجان و از مهم ترین کوه ها آتشفشانی خاموش ایران است که ارتفاع قابل ملاحظه آن مولود تراکم توف ها و خاکسترهای آتشفشانی بوده که در زمان های خیلی قدیم از دل کوه بیرون ریخته اند. بلندترین قله سهند به نام جام داغی به ارتفاع 3722 متر از تعداد زیادی قله های آذرین تشکیل یافته است که بلندی 17 قله آن از 3000 متر تجاوز می نماید. تمایز سهند با کوه های غربی ایران، ویرانی قلل بعضی کوه های آن است. به جای ارائه یک قله منفرد مخروطی مانند سبلان سه قله مرتفع در روی خطی به طول 12 کیلومتر ارائه داده است.
از شهرستان تبریز، حداقل هشت قله کوهستان سهند که ارتفاع آنها از 3200 متر تجاوز می کند نظیر سلطان داغی در مغرب و کریم داغی یا کوه لیقوان در مشرق به وضوح و آشکار دیده می شود. این ارتفاعات قابل ملاحظه و مرتفع، رطوبت هوای مناطق مجاور را به سوی خود جلب می کند به نحوی که تا اوایل تیرماه، از برف پوشیده بوده و گاهی در دامنه ها و جبهه های شمالی آن برف از سالی به سال دیگر باقی می ماند. علاوه بر قلل مهم، قله های دیگری در مکان های مختلف این کوهستان به نام قاسم داغ، آق داغ، درویش داغی، قازان داغی، قشلاق داغی و غیره واقع شده اند. سهند مابین جلگه تبریز و مراغه و میاندوآب از ایوان های پست از 137 متر تا 1500 متر بلندی تشکیل شده و آثار ایوان های پله مانند در بلندی های خیلی پشت حومه تبریز یعنی خسروشهر وجود دارد و گمان می رود که این ایوان پست، پایان دوره های عقب نشینی یک دریاچه درونی باشد که دریاچه ارومیه از بقایای آن است. سهند خط فاصل بین دو توده خروجی البرز و توده ارمنستان را به وجود آورده است. قلل سهند در مرکز از یک جلگه گرم در تابستان و نزدیک به یک دریاچه نسبتا وسیع که تبخیر آبش در تابستان قابل ملاحظه است (دریاچه ارومیه) قرار گرفته و بیش ترین ابرها را به خود جلب می کند.
رسوبات آبرفتی سهند تا چندین ده کیلومتری، مناطق اطراف را پوشانیده است که به حوزه های تبریز، اسکو، آذرشهر، عجب شیر، مراغه، هشترود و بستان آباد معروف هستند. در این کوهستان، بریدگی های سخت، دامنه های شیبدار و دره های عمیق و باریک و قله های متعدد در موازات همدیگر به وجود آمده اند که در این دره ها، جویبارها و رودخانه های زیادی به سوی دو آبگیر عمده آذربایجان یعنی دره قزل اوزن (دریای خزر) و دریاچه ارومیه جریان دارند. دهانه قله جام داغی سهند شکل مخروطی خود را تقریبا از دست داده است. در پنج کیلومتری جام داغی، در روی یک خط کوهستانی دومین قله سهند به نام خرم داغی قرار گرفته که 3562 متر ارتفاع دارد. معروفترین قلل مرکزی سهند، چماقلو، شکرداغ و درویشلرداغی (اولیاء داغ) هستند که دره های معروف بایندر و شاه یوروی را به وجود آورده اند. این دره های پرآب سرچشمه رودخانه صوفی چای مراغه و قرانقوی هشترود می باشند.
در جبهه شمالی، سهند مشرف به جلگه تبریز و بستان آباد است. کوه های بویوک داغ، کمال داغی، قوش گولی، برکت داغی، و میرچی داغ، الوان داغ، رزی داغی، قطور داغی، قازان داغی، موتال داغی و هروداغی واقع شده اند. آب های جاری در دره های این کوه های بلند و برف گیر، سرچشمه رودهای لیقوان چای، سعیدآباد چای و اوجان چای می باشند. در شمال غربی سهند که بخش اسکو در دامنه های آن قرار گرفته است کوه های سلطان داغی که سومین قله سهند محسوب شده و از تبریز دیده می شود همراه ارشد داغی، سنجر داغی، قارمش داغی، نوورداغی، کندوان داغی و زین جناب داغی قرار گرفته اند. ارتفاع سلطان داغی در حدود 3376 متر بوده و در قله آن زیارتگاهی است به نام سلطان حسامه یا حسام الدین فرقد، که مورد توجه روستاییان این منطقه می باشد.
کوه های غربی سهند در بخش آذرشهر و عجب شیر واقع شده اند. در بخش دهخوارقان (آذرشهر) کوه های سهند با شیب ملایم در مغرب، به سوی دریاچه ارومیه کشیده شده اند. معروف ترین کوه های بخش آذرشهر، کوه قرمز گل داغی، یارقان داغ، دستجرد، پیرچوپان، قبله داغی، گنبر داغی و قاف داغی (قافلانتا) هستند. رودخانه توفارقان چای از این کوه ها به سوی آذرشهر جاری است.
در بخش عجب شیر و در مشرق آن به فاصله 20 کیلومتری، کوه های معروفی از سهند قرار گرفته اند که عبارتند از: بارازداغی، کوه ینجگه، قوزلوجه داغی، هرگلان داغی و چروری. در کوه ینجگه از سهند غربی قلعه معروف ضحاک بنا شده است. از کوه های غربی سهند رودخانه قالاچای (قلعه رود) سرچشمه گرفته و بخش عجب شیر را مشروب می سازد. مهم ترین کوه جنوبی سهند که مشرف بر جلگه مراغه می باشد قشلاق داغی است. در مشرق سهند کوه معروف آن داغ واقع شده که 2950 متر ارتفاع دارد. علاوه بر قلل مشهوری که نام برده شد، در روی خطی به طول 100 کیلومتر و عرض 40 کیلومتر تعداد بی شماری قله های کم ارتفاع وجود دارد که پیشکوه های سهند نامیده می شوند.
آب ها: آب رودهای دایمی منطقه سهند از ذوب برف های فراوان آن و از چشمه سارهای بی شمار کوهستان تامین می شود که غالبا پس از مشروب کردن اراضی شهرها و آبادی ها و روستاها به دریاچه ارومیه و دریای خزر می ریزد. به طور کلی سهند دو آبگیر عمده دارد: دریای خزر و دریاچه ارومیه
بزرگ ترین رود آبگیر خزر، رودخانه قرانقو است که همراه با رودهای هشترود به قزل اوزن وارد می شود. قزل اوزن پس از طی مسافتی در آذربایجان شرقی در ناحیه منجیل گیلان به نام سفیدرودخوانده شده، به دریای خزر می ریزد.
رودهای آب گیر دریاچه ارومیه عبارتند از:در شمال و جبهه شمالی آن رودهای سعید آباد، مهران رود، زین جناب و لیقوان چای. در غرب اسکو چای، گنبر چای آذرشهر و قالاچای عجب شیر.
در جنوب صوفی چای مراغه، موردی چای، لیلان چای و قوری چای ملکان. در مشرق اوجان چای بستان آباد و قاباق چایغیر از رودهای مذکور سیلاب های فراوانی در این منطقه جریان دارد که به جلگه ها سرازیر شده یا به رودهای دائمی می ریزند. آب مشروب برخی از شهرها و بخش های آذربایجان و اکثر روستاهایی که در دامنه های سهند قرار گرفته اند از این کوهستان تامین می شود. املاح محلول در آب رودهای شمالی و شمال غربی حوضه سهند (منطقه تبریز) بین 60 تا 400 میلی گرم در لیتر و آب رودهای حوضه جنوبی (منطقه مراغه) بین 150 تا 900 میلی گرم در نوسان است. بدین ترتیب آب شهر تبریز که از کوه های سهند و دره های لیقوان، هروی و بیرق تامین می شود، سبک تر و گواراتر از آب شهر مراغه است. در دامنه های سلسله کوهستان سهند، آبادترین و پرجمعیت ترین روستاهای آذربایجان استقرار یافته اند. دره های آبرفتی خاک حاصل خیز باران و رطوبت و دمای مساعد و ییلاقی سبب تجمع انسان های فعال و زحمتکش در این منطقه شده است. از مهم ترین دره ها و کوهپایه های سهند می توان دره لیقوان، دره متنق، اسکو، کندوان، هرگلان، گنبر، بایندر دره سی، شاه یوردی، چینی یولاغ، چیچکلو وقرخ بولاغ را نام برد که در سایه استقرار در دامنه های سهند و استفاده از مواهب طبیعی موجود، روستاهای آباد را به وجود آورده اند. سهند را عروس کوهستان های ایران گویند، زیرا سطح تمام منطقه کوهستان، پوشیده از گیاه و چمن و گل و مرتع بوده و در بهاران گلزاری است بی نظیر و بی همتا. مراتع سهند بهترین مکان برای ایلات و عشایر جنوب آذربایجان و منطقه بناب و میاندوآب و مهاباد به شمار می آید. لبنیات و پنیر لیقوان و عسل مرغوب در تمام روستاهای تابعه سهند و سهندآباد، محصول وجود گیاهان معطر و آب و هوای کم نظیر و ییلاقی سهند است.
آب و هوا: آب و هوای کوهستان سهند سرد و مرطوب می باشد. مقدار بارندگی سالیانه منطقه سهند را 600 میلی متر گزارش کرده اند. اما مقدار بارندگی در دامنه های آن یعنی در ایستگاه های باران سنجی بستان آباد، زین جناب، اسفنجان، آذرشهر، عجب شیر، لیقوان و صوفی چای مراغه از 400 میلی متر تجاوز نمی کند. بیشترین مقدار بارندگی در فصول پاییز و زمستان صورت می گیرد و به طور عمده تحت تاثیر جریان های هوای مرطوب مدیترانه می باشد. اثر هوای مرطوب دریاچه ارومیه و بخارهای دریای خزر در میزان بارندگی این ناحیه نیز تا حدودی موثر است.
قوچ گلی داغ تبریز
این کوه با ارتفاع 3700 متر در محدوده شهرستان تبریز و در 50 کیلومتری جنوب باختری مرکز شهرستان تبریز واقع شده است. جهت کوه شمال باختری - جنوب خاوری بوده و قله آن از نظر جغرافیایی در 46 درجه و 2 دقیقه درازای خاوری و 37 درجه و 44 دقیقه پهنای شمالی قرار گرفته است.

 

 

     

 

 

بزغوش ( منطقه سراب ) 

  سلسله جبال بزغوش که همزمان با مواد خروجی آتشفشانهای سهند و سبلان ارتفاع یافته در 18 کیلومتری جنوب شهرستان سراب و 35 کیلومتری شمال میانه قرار دارد . طول این رشته کوه 120 کیلومتر و عرض آن بین 40 تا 45 کیلومتری متغییر می باشد . جهت آن شرقی – غربی بوده و تا دره قرانقوچای که آن را از دامنه شرقی سهند جدا می سازد ادامه دارد . دامنههای سرسبز و زیبا و مراتع وسیع محل اسکان ایلات و عشایر و دامپروران و روستائیان اطراف می باشد . بطوری که سراب به صورت یکی از قطب های مهم دامپروری در سطح کشور در آمده است . بزغوش دارای چشمه های متعدد آبگرم از جمله اسب فروشان ، بوشلو ، سقزچی ، الله حقی ، بویوک وئی ، شالقون و جلده باخان می باشد . شاخه هائی از رودخانه تلخه رود یا آجی چای از دامنه های شمالی این کوهستان سرچشمه می گیرد . میانگین بارش سالیانه منطقه بین 400 تا 500 میلیمتر بوده که اکثراً در ماه های سرد سال به صورت یخ و برف بر روی قلل منطقه انباشته شده و در فصلهای بهار و تابستان بسوی اراضی حاصلخیز مجاور جاری میگردد.

بعد مسافت این منطقه نسبت به شهرها و مراکز مهم و نیز وجود کوهستان بلند همانند سبلان در شمال منطقه باعث گردیده که استقبال کمتری توسط کوهنوردان سایر استانها به جز آذربایجان جهت صعود این قله صورت گیرد . ما توجه همه دوستداران طبیعت و کوهنوردی را به این قله بکر و زیبا جلب می نمائیم . همچنین دانه های بزغوش در صورت سرمایه گذاری و عمران و آبادی منطقه می تواند به صورت یکی از قطبهای مهم صنعتی ، کشاورزی و تفریحی استان درآید . بلندترین قله در نقشه های معتبر جغرافیائی در این منطقه به ارتفاع 3303 متر از سطح دریا و 1600 متر نسبت به زمینهای اطراف همین رشته کوه یعنی بزغوش است . این قله از دو مسیر صعود میگردد :

الف – مسیر جنوبی به مبدا صعود از روستای ورنکش که برای کوهنوردان سهلترین راه از طریق میانه می باشد .

ب – مسیر شمالی به مبدا صعود از روستای اسب فروشان ( اسبی سی ) که ما به شرح آن می پردازیم :

برای رسیدن به اسب فروشان بایستی ابتدا از ترمینال تبریز به سراب رفت فاصله این دو از یکدیگر 130 کیلومتر بوده و جاده آن آسفالت می باشد . پس از طی زمانی در حدو 5/2 ساعت به شهرستان سراب می رسیم از اینجا به دو طریق می توانیم به مبدا صعود برویم . اولین مسیر از پمپ بنزین شهرستان سراب آغاز و پس از طی حدود 30 کیلومتر جاده خاکی و با عبور از روستاهای هولیق و هریس نهایتاً به روستای اسب فروشان می رسیم . برای رسیدن به مبدا صعود از این مسیر حدود 45 دقیقه در راه خواهیم بود . دومین مسیر از پل مرکزی سراب شروع و پس از طی حدود 30 کیلومتر جاده آسفالته و با عبور از روستای انور آب و قشلاق به روستای اسب فروشان منتهی خواهد شد . مینی بوسها و سرویسهای محلی این مسیر را نیم ساعته طی می کنند .

پس از رسیدن به مبدا صعود راهپیمائی ما آغاز میسود . بیرون از روستا جاده دو شاخه میشود جاده سمت راست به آبگرم بویوک سوئی و سمت چپ که مسیر مورد نظر ماست به آبگرم الله حقی منتهی خواهد شد .

البته وسایل نقلیه برای رفتن به آبگرم های فوق الذکر وجود دارد ولی ما ترجیح می دهیم که این مسیر را پیاده تا آبگرم الله حقی طی کنیم . پس از حدود 30 دقیقه راهپیمائی به آبگرم الله حقی می رسیم . این آبگرم در منتهی الیه دامنه شمالی منطقه قرار گرفته است . قهوه خانه ای نیز در این محل وجود دارد که می توان شب را در آن سپری ساخت . همچنین کنار قهوه خانه و در سمت غرب آن محل صاف و مسطحی در کنار درختان زردآلو و بید وجود دارد که در صورت تمایل محل اقامت ما خواهد بود .

صبح روز بعد قبل از طلوع آفتاب با کوله قله آبگرم را به مقصد دست یابی به قله بزغوش ترک می کنیم . مسیر ما در جهت جنوب و در کنار درختان زردآلو روی خط الراس ادامه می یابد تا اینکه بعد از طی حدود 45 دقیقه به اولین چشمه آب موسوم به سویوخ بولاخ ( چشمه سرد ) خواهیم رسید . مسیر را همچنان در همان جهت و در روی خط الراس ادامه داده و پس از عبور از گوسفند سراهای منطقه و طی زمانی حدود 2 ساعت و 15 دقیقه به محلی خواهیم رسید که راهی مالرو در سمت راست ( غرب ) خودنمائی خواهد کرد که مسر مورد نظر ما همان است . اخیراً در این مکان پناهگاهی احداث گردیده است . چشمه های متعدد و برفچالهای ماندگار از فصل بهار و اوایل تابستان و همچنین گوسفند سراهای موجود علامت راهنمای خوبی برای ما خواهد بود . پس از استراحتی کوتاه وپر کردن ظروف آب مسیر را این بار در جهت غرب ادامه داده و پس از 45 دقیقه دیگر به قله بزغوش صعود می نمائیم . بنابر این کل زمان صعود از آب گرم تا قله به طور متوسط 4 ساعت طول می کشد . از فراز قله  در دور دستها و در صورت صاف بودن هوا روستاها و مناطق ذکر شده در طول راه شهرستان سراب و قله 4811 متری سبلان و هرم کسری در سمت شمال مشاهده می شود . مسیر برگشت همان مسیر صعود خواهد بود و تا آبگرم حدود 2 ساعت طول می کشد .

بهترین فصل برای اجرای برنامه ماههای خرداد و تیر تا اواسط مرداد ماه می باشد . صعود زمستانی نیز از مسیر تابستان انجام می گیرد و به علت وجود هوای سرد و خشن و انبوه برف از اهمیت زیادی برخوردار خواهد بود . اجرای این برنامه از تبریز 5/1 روز با وسایل نقلیه عمومی و یک روز به صورت فشرده با وسایل نقلیه شخصی خواهد بود . کوهنوردان مرکز با توجه به فاصله 635 کیلومتری تهران سراب به دو روز وقت احتیاج خواهد داشت .

میانه می باشBzghvsh (The Mirage)

Sahand Mountain Bzghvsh series of volcanoes and the output of Sabalan altitude of 18 km and 35 km north of the southern city of Sarab is located in the middle. Over the mountain, 120 km and its width is variable between 40 and 45 km. To the east - west and east slopes of the valley Qranqvchay that it makes the Sahand continues. Amplitudes of green pastures and extensive accommodation and beautiful rural surroundings and the Nomadic People and Animal Husbandry. Mirage as one of the poles so important in animal husbandry in the country. Bzghvsh with various springs, including hot horse sales, Bvshlv, Sqzchy,'s right, Bvyvk Vyy, Shalqvn and is Jldh Bakhan. Branches of the river to crap or Jy tea originates from the northern slopes of this mountain is. The average annual rainfall of between 400 to 500 mm, mostly in the cold months of the year, the accumulated ice and snow on the peaks in the spring and summer and towards the adjacent land is fertile.

The distance to urban centers and are important as long as Sabalan mountains in the north of the region received less than other provinces by mountaineers to climb the summit take place in Azerbaijan. We respect all nature lovers and hiking to the summit of a beautiful virgin and want to win. If the seeds Bzghvsh investment and regional development and prosperity can be one of the major poles of industrial, agricultural and recreational become the province. The highest peak in the major geographical maps of the area and a height of 3303 meters above sea level to 1600 m of land around the mountain is the Bzghvsh. The peak of the path is:

A - way south to the ascent of the village of origin for mountaineers Vrnksh S·hltryn way through the middle.

B - the northern route to offset rising sales of the village horses (equine C) it follows that we can pay:

Sellers must first horse to reach the terminal moved from Tabriz to the mirage of the other two were 130 km and the road is asphalt. After a period of around 5 / 2 hours to get from here to the mirage city can go up to the origin. Sarab city of the first gas station and after about 30 km of earth roads and through villages Hvlyq and Harris eventually reached the village horse-dealers. Climb to reach the origin of this route will be about 45 minutes on the road. The second route begins and after the mirage of the central bridge about 30 km asphalt road and the passing of winter village to village and Anwar will be leading the horse sales. Mini Bvs·ha and local services are within the path half-hour.

After the demonstration, we began to climb Mysvd origin. Two roads branch out from the village road to the right and left the adversely Bvyvk Spa desired path will lead us to the spa's right.

For the vehicles mentioned above, there is going to be hot, but we prefer to walk this path that's right in our spa. After about 30 minutes demonstration of his right to get hot. The spa area is located in the extreme northern range. There is also a café where you can spend the night in the building. Besides the coffee and place it flat on the West side apricot and willow trees there if they want to be our residence.

The next morning before sunrise with a hot pack to the summit of Mount Bzghvsh to achieve the target we leave. The apricot trees in the south and along the ridge continues until about 45 minutes after the first spring water called Svyvkh Bvlakh (Cold Spring) will be reached. The route continues in the same direction and continue on the ridge, and after passing through sheep and inns in the area about 2 hours and 15 minutes we reached the road Malrv right (West) will show off the Msr We are the same. This place has been recently constructed shelter. Brfchalhay numerous springs and spring and early summer and lasting mark on the sheep inns will be a good guide for us. After a short break for the horse to the water container in the West continued and after another 45 minutes to climb Mount Bzghvsh charges. Thus the total time of ascent to the peak of the hot water takes on average 4 hours. Peaks in the hands and smooth over the weather and rural areas of the city during the spring and peaks above 4811 meters Sabalan and pyramid on the north side is the deficit. Back along the same path and climb up the hot water takes about 2 hours.

The best season for the program by mid-August are the months of June and July. The winter ascent of the summer is done and due to cold weather and harsh and dense snow will be very important. The implementation of Tabriz 5 / 1 with public transportation and private vehicles will be compressed into one day. 635 km from Tehran to the center of mountaineers Mirage will need two days.

  – مسیر شمالی به مبدا صعود از روستای اسب فروشان ( اسبی  که ما به شرح آنزی آسفالت مشد . پس از طی

آغاز و پس از طی حدود 30 کیلومتر جاده خاکی و با عبور از روستاهای هولیق و هریس نهایتاً به روستای اسب فروشابزغوش ( منطقه سراب )
کوهستان بزقوش در جنوب کوهستان سبلان و شمال غربی میانه قرار گرفته است . بلندترین قله آن 3304 متر ارتفاع دارد  سلسله جبال بزغوش که همزمان با مواد خروجی آتشفشانهای سهند و سبلان ارتفاع یافته در 18 کیلومتری جنوب شهرستان سراب و 35 کیلومتری شمال میانه قرار دارد . طول این رشته کوه 120 کیلومتر و عرض آن بین 40 تا 45 کیلومتری متغییر می باشد . جهت آن شرقی – غربی بوده و تا دره قرانقوچای که آن را از دامنه شرقی سهند جدا می سازد ادامه دارد . دامنههای سرسبز و زیبا و مراتع وسیع محل اسکان ایلات و عشایر و دامپروران و روستائیان اطراف می باشد . بطوری که سراب به صورت یکی از قطب های مهم دامپروری در سطح کشور در آمده است . بزغوش دارای چشمه های متعدد آبگرم از جمله اسب فروشان ، بوشلو ، سقزچی ، الله حقی ، بویوک وئی ، شالقون و جلده باخان می باشد . شاخه هائی از رودخانه تلخه رود یا آجی چای از دامنه های شمالی این کوهستان سرچشمه می گیرد اکثراً در ماه های سرد سال به صورت یخ و برف بر روی قلل منطقه انباشته شده و در فصلهای بهار و تابستان بسوی اراضی حاصلخیز مجاور جاری میگردد. بعد مسافت این منطقه نسبت به شهرها و مراکز مهم و نیز وجود کوهستان بلند همانند سبلان در شمال منطقه باعث گردیده که استقبال کمتری توسط کوهنوردان سایر استانها به جز آذربایجان جهت صعود این قله صورت گیرد . ما توجه همه دوستداران طبیعت و کوهنوردی را به این قله بکر و زیبا جلب می نمائیم . همچنین دانه های بزغوش در صورت سرمایه گذاری و عمران و آبادی منطقه می تواند به صورت یکی از قطبهای مهم صنعتی ، کشاورزی و تفریحی استان درآید . بلندترین قله در نقشه های معتبر جغرافیائی در این منطقه به ارتفاع 3303 متر از سطح دریا و 1600 متر نسبت به زمینهای اطراف همین رشته کوه یعنی بزغوش است ن می رسیم . برای رسیدن به مبدا صعود از این مسیر حدود 45

 

 

مورد نظر مGeology Mountains Bzghvsh
Granite and granodiorite intrusive rocks of the mountains Bzghvsh basic geological form. Part of the mountains of igneous rocks that consist of volcanic material found its way to the surface through faults and erosion of sedimentary and igneous there is a long combination of classes. Turkmanchai Eocene formations of the northern mountains more Bzghvsh organization that includes the regular rhythmic rock, volcanic tuff and sent them to the thickness reaches 3000 meters. Generally, volcanic activity has three main units, each of them represents a major change is volcanic movements. The first Paleogene volcanic activity (lower Eocene) is. The second unit consists of 1,500 m thick volcanic lava rocks Latyt, andesite, dacite and tuff is acidic. Also repeated the role in the Pvrvfyry Latyt regional stratigraphic play a large part of southern and northern region of Lower Bzghvsh form, but in the south (around Agh Gorge) and East (about him) and the intensity Latyt porphyry and instead reduced the extent of acidic lavas with crystals of white feldspar with a purple paste is observed. Aygnmbryt are associated with acidic lava of this series have taken place. Pyrvklasyk rock formations of the region's middle section is very clear that the third unit is considered Bzghvsh volcanic activity. Tuffs and breccias in the middle along with the rock formations are Pyrvklasyky, a regular slate of ten meters along the road transit, have stratification. They vary in size and color layers are also sometimes 500 m (the Message Boards sphere Road, Tabriz - Tehran) in the mountains near Mlahajy Bzghvsh addressed and sent north on basaltic and alkaline porphyry Latyt been replaced and the tuffs high and thick are common. Set high in the region, with much less Mvlas Conglomerate Miocene and Miocene limestone and with its extension in the length of that road, Tabriz, Tehran - especially from the sphere to Tykmh Message Boards Dash, can be studied. In parts of the land surface are associated with red conglomerate. Finally, you can go to the upper Miocene, lower formations Ryfy include lime, marl, gypsum and conglomerate with Mvlas creates the upper Miocene. Volcanic activity and emissions of fumes from these movements, precipitation and heavy rain in the area and destroyed the stone is left of the Conglomerate. Finally, since the early Quaternary period, partly from reduced activity and tectonic movements, and a dry climate, the region is dominant. Often during the Quaternary terrace and alluvial soil degradation and erosion results are different, and consists of the development. ا همان است . اخیراً در این مکان پناهگاهی احداث

 

 بُزقوش نام یک رشته‌کوه کوچک با امتداد شرقی-غربی در جنوب سراب در استان آذربایجان شرقی ایران است. این رشته‌کوه در میان دو رود تلخه‌رود و شهری‌چای قرار گرفته و در میان شهرهای سراب، بستان‌آباد، هشترود، میانه، گیوی و نیر قرار گرفته است. نام قدیمی تر از کوه گچی قیران یا بزکش بوده که در ترجمه به فارسی اشتباها بزقوش نام گذاری شده است.

بزقوش شامل کوههایی با شیب ملایم و از سنگهای حاصل از غبارهای آتشفشانی مربوط به کوههای آتشفشانی سبلان و سهند است. حاوی معادن کشف نشده‌ای از مس است و وجود دانه‌های پیریت در این سنگها اهالی را به یاد طلا می اندازد. از نظر زمین‌شناسی این کوه‌ها خاستگاه کوهه‌ای دارند. دو قله به بلندی ۳۳۰۶ متر و ۳۱۰۰ متر در آن قرار دارد.

 

متعدد آبگرم از جمله اسب فروشان ، بوشلو ، سقزچA small Bzqvsh Mountains along the east - west, south of Mirage in East Azerbaijan of Iran. This Mountain located between the river and the towns Shhrychay Tlkhhrvd and mirage, Bstanabad, Hashtrood, middle, and also has Givi. The name of a mountain older plaster which has been translated into Persian Qyran or Buzkashi Bzqvsh is named incorrectly.

The gentle slope of the mountains and rocks Bzqvsh of volcanic dust from the volcanic mountains of Sahand and Sabalan. The discovery of copper ores containing Nshdhay and pyrite grains in the rocks of the people to put gold. The geological origin of these mountains are mountains. The peak height of 3306 meters and 3100 meters, it is located.

 

توج متن اصلی            :
     موقعیت منطقة مورد مطالعه و تحلیل ساختاری آن       
تـــــــودة کوهستانی بـزقــوش و دشت ســـــراب به عنوان منطقة مطالعاتی، در خــــــــاور دریــــاچة ارومیـــه و در طـــــول و عــــرض جغــــرافیایی ′44 ˚ 37 تا ′58 ˚ 37 عـــــرض شمـالی و′15 ˚47 تا′ 54˚ 47 طول خــاوری قرار گرفته ودر مجموع 863 کیلومـتر مربـع وسعـت دارد(شکل1). تـودة کوهستــــانی بزقوش با توپوگرافی خشــــن در بخــــش جنــــوبی و دشت وسـیـع و کم شیـب سـراب در بخش شمالی، توپوگـرافی ناهمگنی را در منطقه به وجــــود آورده است.کوهستـان، دارای رونـد خاوری ـ باختری بوده و در پایانه خاوری خود، به شمال خاور متمایل شده است. این واحــد، خط سیر ممتـــد ویکنواختی را دنبال نمی کند و سطح آن به وسیله رودهای متعـددی بـــریده شده وبنابراین دارای دماغه هایی است که با تورفتگیهــای ژرف محدود شده است.پیوستـگی تودة کوهستانی سبلان وبزقوش در پایانه خـاوری منطقه،دشت سراب را به صـورت چالـة بستـه ای درآورده است که تنها از شمـــــال باختــری بــاز می باشد. گستــردگی دشت و فاصله ای که بین بلندیهــــای شمالی وجنـــوبی منطقه وجـود دارد، امکان تشکیل اراضی کم شیب و دشت سیلابی را در این منطقه فراهـم کرده است .
از نظر ساختـــــــاری، منطقة مــــــورد مطـــــالعه بـخـشـی از واحـــــــــد زمین ساختی ـ رسوبی البــرزـ آذربایجان است. در منطقـــة مورد مطالعه به
دلیل نبود برونــــــــزد واحـــــدهای کهن تر از ائــوسن ، آگاهی درستی از وضعیت ساختــــاری منطقــــــه وجــــود نـدارد(اسدیان و دیگران،1372).
فــــاز کوهزایی لارامیـــد Laramide) ، فاز کوهزایی در آغاز ترشیاری) تنها فـــــــاز مشخص در ناحیــه است (بهروزی وامینی آذر،1371). نیــروی به وجودآورندة این رخـــــداد زمین ساختی از نوع فشـــــاری بوده و باعث
چین خوردگی واحــــــد های قـــــدیمی تر شده است .به دنبال آن، فــــاز کششی شروع می شود، که پیامد آن پیـــــدایش شکافهـایی در پوستة زمین و بیرون آمدن گـــدازه بوده است.سنگهای آذرین و آذرآواری این فـــــاز، بیشتـــر در محیط دریایی تشکیل شـده اند و شامل گــــدازه هایی با ترکیب آندزیت ،آندزی بازالت،تــــراکی آندزیـت و سنگهای آذرآواری ماننـــــد توفهــای اسیدی ، ایگنیمبـــــریت و ریـولیـت است. فعالیـــت آتشفشــــانی در این فـــاز تا پایان اولیگوسن و حتی بخشی از میـــوسن ادامه داشته است. در فـــاز زمیــــــن ساختی پیرنئــــن Pyrenean) ، فاز کوهـزائی در فاصله ائو-اولیگوسن ) ،فعالیت ماگمـــــایی بزرگی ، این فــــاز را همراهی کرده است (اسدیان ودیگران،1372)که نتیجــــة آن در روستای الله حق و برکاب به صورت تـوده های نفوذی سینیتی و گرانیتی دیده می شوند(شکل 2).پس از این جنبشهــا، بیشتر رسوبگـــذاری در محیطهای خشکی صـــورت گرفته و پیــوند حوضه های رسوبی با دریـاهای آزاد محدوتر بوده است. در منطقه نیز حوضه رسوبگذاری اولیگوـ میوسـن با رسوبهایی چون کنگلومرا ، مارن، شیل ، ماسه سنگ و آهک با ستبـراهای متفاوت در حوضه های جــدا از هم انباشتـــه شده است و این رسوبها با دگرشیبی برروی سنگهای ائـــــوسـن و
اولیگوسـن قرارمی گیـرند.
فـــــراخاست رشته کوه بزقوش با روند تقریبی خاوری ـ باختری، به احتمال زیاد وابستـــه به فاز زمین ساختی میـوـ پلیوسن است.در نتیجه این حرکـات، دشت فرونشســتهء سراب تشکــــــــــیل شده است .این گـــودی، اغلب از رسوبهای میـــــوسن،پلیـــوسن وکـــواترنر پوشیـــــده شده است.در فاصلة زمانی پلیــــــوـ پلئیســـــتوســـن ،رخـــــداد زمیــــــن ساختی پاسادنیــــن
Pasadenian )، فازکوهـزائی در فاصله زمانی پلیو-پلئیســــــتوسـن) سبب می‌‌شود رسوبات نرم و آواری میــــوسن در این بخش کاملاً چین خورده، و ساختار تاقـدیسی و ناودیسی با جهـــات محوری مختلف را به وجود آورند.
این منطقه درکواترنر نیز بر اثرحرکات زمین ساختی، فعـال بوده و هست.
در امتــــــــداد رشته کوه بزقوش ،گسلهـای زیادی به صورت قطعات بریده بریده وجود دارند.به گونه ای که گسل اصلی بزقوش به صورت یک گسل معکوس با روند N 80º E از باختـر تا روستای الله حق دیده می شود. گسل دیگر، از جنوب روستای صومعــــه تا نزدیکی روستای نرمیق ،به شکل یک گسل نـــــــرمال با راستای N 70º E به سمت خاور بزقوش ادامه دارد. این گسلها به علت قرارگیری در مرز کوه و دشت ،در تحــــــول ریخت شناسی پایکوههـــــای شمالی اهمیـت بســــزایی دارند.بخش خاوری بزقوش داغی نیز در اثر عملکــــــرد و فعالیت گسلهـــــــایی که اغلب دارای راستـــــای NNW-SSEهستند، تکتونیـــــزه شده است، به گــــونه ای که هم اکنون دارای شکستــگی و گسلهای کوچک فــراوانی است.از گسلهــــای مهـم و جــــــوان دیگر که با راستـــــای ENE-WSW در مـرکـز دشت ســراب قــــــــرار دارنـد، می توان گسل قشــلاق ، هولیــق و چـــرلو را نام برد.این گسلها،از عـوامل مهم ریخت زادی دشت سراب در کـواترنر بـوده و در اثر
عملکـــــرد آنها،تاقدیســـهای متعـــــددی در سطح دشت شکل گرفته اند. ازجملة آنها می توان به تاقـــــدیس چرلو و قشلاق اشاره کرد، این چینها نیز دارای روند N 35º E هستند
حلیل کمی روابط میان الگوی آبراهه های سطحی و روند گسلها
به منظوربــررسی تأثیرحـــرکـات زمیـن ساختی درمکانیــابی وجـابـه جـایی پنجـه های آبرفتی و پادگــــــانه هـای رودخــــــانه ای و ادامة رونــــــــد ریخت زمین ساختی، ارزیابی میــزان تأثیر زمین ساخت در ایجاد شبکه های آبـراهه ضروری به نظر می رسد. با توجه به شکل 3 ، آبراهه های موجود در منطقه ،از رشته کوه بــــزقوش ســـرچشمه می گیرند و در دامنه های شمالی آن از خـــــــاور به باختــر و از جنوب به شمــال جریان می یابند، از به هـم پیوستن این سرشاخــه ها، وانــق چای به عنوان یکی از شاخــابه های اصلی آجی چای تشکیل می شود. وانـق چـای پس از دریـافـت شاخـه های دیگر، به نام آجـــی چــای از منـطــقة مـطالعاتــی خارج می شود. بــــر اســـــاس ویژگیهـــای ریخت زمین ساختی و هنـــدسی زیرحوضه ها ، ناحیــــة مورد بررسـی به سـه بخش شمـالی(I) ، خـاوری(II) و باختـــری(III)تقسیم شده است(شکل 3).
بــــر اساس روشZang(1998) در هربخش پس از رتبه بنـدی آبراهه ها به روش ستـــــــرالر، طول هـــــر کدام از رتبه ها با درنظر گرفتن جهتهـــــای جغرافیایی در جدول درج شده و پس از تحلیل آمـــــاری توزیع آزیمــوت قطعـات مختلف آبراهه ها ، نتــــایج بـــه صورت نمــــــودار گلســـــرخی برای هــــر بخش نمایـــــش داده شــدند(شکلهای 4، 5 و6). این نمودارها، درصــد فراوانی طول آبراهه هـا را در جهتهای مختلف جغرافیــــــایی نشان می دهند.درصــد فـــــراوانی طول گسلها نیز با در نظر گرفتــن جهتهـــــای جغــــــــرافیـایی آنها به روش فوق، محاسبـه و به همــراه نمــودار آبراهه ها ترسیـــم شد. هدف این مطالعــــه،یافتن روابط میان شبکةآبراهه ها باساختار زمین شناسی است.
Buonasorte et al. (1995) و Centamore et al. (1996) بـــــر این باورنــــــــد در چنین تحلیلهایی که ارتباط میان نقش زمین ساخت با جهت رتبه های مختلــف رودها بــــــررسی می شـــود، تعیین همبستـــگی جهت آبـــــراهه های رتبـــــة پایین(رده های یک ودو)با امتــداد گسلهــا حائـــز اهمیت است،زیرا آبــراهه های ردة پاییــن، جــوان ترین عناصر یک حوضة آبریز هستند و همبستگی جهت آنها با روند فازهای زمین ساختی فعال اخیر، گویای فعالیت زمین ساختی منطقه در زمان کنونی است.
با نگـــــــاهی مقایسه أی به نمودارهای گلســـــــرخی، روشن می شود که آبراهه های بخش خــاوری ،بیشتر از زمین ساخت پیروی می کنند(شکل5). در حالی که در بخش شمــــالی، آبراهــه های رتبــة اول با داشتن بیشتــرین درصــد فــراوانی درراستای N 45&#-3920;Eپیـروی ضعیفــی از روند گسلهایی با امتداد N75º E دارند.
به نظـــر می رسد آبـــــراهه های رتبــــه های اول بیـشتـر از تــــوپـوگرافی
(جهت شیب)و سنگ شناسی منطقه تأثیــرمی پذیرند.یعنی درشمـــــــــــال خـــاوری، آبراهه های اولیه بر روی سنگهای آتشفشانی ـ رسوبی، رونــــــد شیب توپوگرافی N30 ºE را برای جـــــریان انتخاب کــرده اند و در روی کنگلــومرای نئــوژن نیز مسیــر شیب توپوگرافیN45 ºE را طی می کنند. رتبــــــه های دوم، ،ســــوم وچهــــارم در این منطقه، در راستــــای گسلها (خــــاور شمال خــاوری ـ باختــر جنوب باختـری ) جریان دارند(شکل 4).
همــــان گونه که اشـــــــــاره شد،در بخـش خــاوری ، الگـوی زهــکشـی مشـاهــــده شــده گویـــای کنتـرل جهت آبراهـه های رتبـه اول تا چهــارم بــــــه وسیلة امتـداد شمال شمال باختـــری ـ جنوب جنوب خــــــــــاوری گسلهاست. صرفاً مجــرای رود اصـلی با رتبة پنجــم که در دشت ســـراب جــــــریان دارد ، از رونــد گسلهــای منطقــــه پیروی نمی کند و با امتداد N 75 ºE گسلهای دشت سراب همخــــوانی دارد. به بیان دیگر، رودخانة اصلی در محل تشکیل ،امتداد گسـلهای دشـت را برای جریان یافتن انتخاب می کند (شکل 5).
نمودار گلســرخی در منطـقة باختـری ،جهت چیـــره گسل اصـلی بزقــوش را N 75°E و برای ارتفـاعات بالا ونزدیـــک خط الراس جـهت N 30°E را با بیشتــــرین فـــراوانی نشان می دهند. بر اساس مشـــاهدات صحرایی و همبستگی با نمـــــودارها، آبراهه هـای رتبة اول و دوم از رونــد گسـلهای با امتـداد N 30° E پیــروی می کنند، در حالی که آبراهـه های رتبـة سـوم و چهــــــارم به طور عمــودی، گسل اصلی بـــــــزقـوش و پنجه های آبرفتی قـــدیمی را قطـع کرده و در مرکز دشت ســراب به رود اصلی می پیوندند. رودخــــانه اصلی منطقه، با نام وانـق چای پس از خـــروج از کوهستــــــان وپیش از رسیدن به پهنـــــه های نمکی، سازندهای چیـن خورده میـوسـن را قطـع می کند. این رود با پیوستن به شاخــه های دیگر،با نام آجـی چـای با جـاری شدن برروی آبرفـتهای جوان ، شیـب تـوپـوگـرافی را بـرای خـروج از منطـقـه انتـخـــاب می کند(شکل6).
در پـــایــــان،بر مبنـــــــای تحلیل ریخت سنجی انجام شده می توان نتیجه گرفت که در تکـــوین و شکل گیری آبراهــه ها، گسلها نقش مهمی دارند. درضمـن، همبستگی رتبه های پایین با روند گسلهـای هر بخش، به عنـــوان شواهدی از ریخت نو زمین ساخت در منطقه معرفی می شوند.

نقش ریخــت زادی گسلهـای فعال در تحول پنجه ها و پادگانه های آبرفتی

از نیـم قــــــرن پیش ، مطالعــــــات فـــــراوانی در زمینة اهمیــت حرکات زمیــن ساخت در پیدایش پنجـــــه های آبرفتی (Beaty,1961)و تحـــول
پــادگــــانه های آبـرفتی صــورت گـرفتـه است. امـروزه نیـز تعـــــــدادی از زمــیـن ریخــت شناسان مانندRitter et al.(1993), Li et al.(1999)و
Reeter et al.(2000) ، فعالیت زمین ساختی را از نظرایجــــــــاد فضــای مناسب وانرژی لازم، عامل درجه یک درتشکیل زمین چهــــرهای تـراکمی می دانند. در حالی که به نظرHarvey(1990)، پنجــــه های آبرفتی، هم در مناطق فعـــــــال و هم در نواحــی آرام زمیـــــن ساختی، در محل پیونــــد کوهستــان به پایــکوه تشکیـل می شوند. با وجـود این، وی بر این بــــــاور است که عامل زمین ساخت اغلـب در دراز مـــدت در تعیـیـن محل پنجه ها و تحـول سطح آنها تأثیر دارد. در این زمینــــــه Lecce(1990) بر این باور است که در هر جا که میـزان فــراخاست رشته کوههــا، رسـوبات تازه ای را با منشـأ قـــــاره ای از حوضـــــــه های آبـریـز پر شیب فراهــم می کند، زمین چهـــرهای آبرفتی ماننـد پنجـــه های آبــــرفتی، زمین چهــــر چیرهء منطقــه خواهنـد بود. بــــر اســاس این مطالعــات ، در مناطـق کوهستــانی ، محل نهشت و ستبــرای نهشتــــه های پنجه ها، به وسیله نسبت فـــراخاست زمین ساختی و حفـــر پاییــــن دست رودخانه مشخص می شود. در مناطقی که میزان فـــــراخاست بیش از میـزان حفــر آبراهه در پایین دست رودخانه باشد، مـواد در نزدیکی جبهــة کوهستــان نهشتــه می شوند، در این صورت ادامة فـــراخاست زمین ساختی، به انباشت نهشتــــه های ستبــر پنجه آبرفتی منجـــرمی شود.به دلایل مختلف مانند کاهــــش فـــــراخاست کوهستان یا تغییــرات آب وهوا ، اگر میــزان حفر آبراهه در قسمت پیشانی کوهستان از میــــزان فــراخاست تودة کوهستان فراتر رود،رأس پنجــــه، حفـــر شده و مـــــواد به سمت پایــیـن دسـت آن انتـقــــال می یابنـــــد. نتیجـــه اینــکه نهشـتـــه هـای جــدیــد به جــای رأس ، در بخــش زبــانة پنجــه آبـــرفتی متمرکز می شوند و بدین ترتیب یـک پنجهء جدید در زبــانـة پنجه آبرفتی قــدیـمی تشــکیـــل می شود (Bull & McFaden,1977;Zang,1998).
سطــــوح زمین ریخت آبرفتی در پایکوههای شمالی بــــــزقوش،پنجه ها و پادگانه های رودخـانــه ای هستند (شکل7). با وجــود این که زمین ساخت درشکـل گیـــــری این سطوح نقش اولیه را دارد ،اما تحـول آنها در اثـــر فعالیتهای زمین ساختی و تغییـــرات آب و هوایی منطقه بوده است. بر اساس مشاهــدات صحــرایی، رودهایی که از رشته کوه بزقــوش سرچشمه گرفتـه و از جنــوب به شمـال جریـان دارند، هر کـدام دو پنجــه آبرفتی در قسمت پیشــــانی کوهستـــــان به وجـود آورده اند. پنجــه های قدیــمی نزدیک به کوهستــان هستنـد و رأس آنــها در طول جبهة شمالی کوهستــــان به وسیله گسل اصلی بزقوش کنترل می شود.اگرچه درشکل7،گسلهای اصلی بزقوش به منظـور نمایش همبستگی رأس پنجـه های قدیمی باجبهه کوهستان ترسیم شده اند ،اما در واقع، خط گسل در زیر مـواد وعناصر این پنجـه های آبرفتی مدفــون شده است. رودها نیز پنجـه های قدیمی را بریده و پادگـــــانه ها را متحـــــــول ساخته اند. پنجــه های جوان ، در شمـال پنجه های قدیمی قرار گـــــــرفته اند.حرکـات زمین ساختی و شرایط آب و هوایی در تکـــــوین پنجـه های آبرفتی قدیمی و جوان، احتمــالاً به این ترتیب عمل کرده اند که در رشته کوه بـزقوش، به دنبال رخــــداد زمین ساختی پاســادنین در فاصلة زمانی پلیو ـ پلیستوسـن و افزایش میـــزان فراخاست کوهســـتان ، بـــه علت شیــــب زیاد وقـــدرت بالای رود، مـــواد آبـــرفتی در نزدیکی کوهستــان به جــا گذاشــتـه شــده و ادامــــــة فعــالــیت زمیــن ساخــت در منطقه ، موجب انباشت نهشـه های ستبـــر و شکل گیری پنجــــــه های آبرفتی الله حـق، برکــاب، صومعـــه و..... در پایکوههـــای شمالی بـــــزقوش شده است(شکل 8 – الف) .در پلیستوسن پسیـن(دورة یخساری ) به دلیل چیرگی آب وهوای پیرایخساری در منطقــه و پاییـن رفتـن سطـح اساس رودهــــــا، مواد به جـا گذاشته شده، حفـر شده اند. در واقـع، میــــزان حفـر آبراهــه ها در قسمت جبهــه کوهستـان از میزان فــــراخاست تودة کوهستان بیشتر بوده است.بلا فاصله با آغازهولــوسن(دورة میان یخســــــاری ) وافــزایش دما و تبخیـــــر، بار رسوبی رودها افزایش یافته و با تــــــداوم روند فــــراخاست کوهستــان، مـواد به سمت پایین دست پنجـه انتقــال یافته اند. نتیجه اینکه ، نهشتــه های جــــدید به جای رأس پنجــــه آبــرفتی در بخـش زبــانــة آن متمــــرکز شده وسبب شکل گیــری پنجــــه های جدید در قسمت جلویی (زبــانــه) پنجه های قدیمی شده اند. شکل (8 ـ ب)به صورت طــرح گونه، حفــــر پنجـــــه آبرفتی قدیمی به وسیله رودخانه، در محــــل خـــــروج از کوهستـــان و شکل گیــری پنجـــه جدید را نشــان می دهد. در بخـــــش خاوری منطقــة مورد مطالعـه که در حــــال حاضــر از نظــر زمین ساخت، از دیگر قسمتهـا فعــال تـر است،پنجــــــه های جــــوانی مانند پنجه آبرفتی جـــــــوان اردها در حال شکـــل گیری است. این زمین چهـرهای جدید به عنوان شواهــدی از ریخت نو زمین ساخت منطقــه معرفی می شوند.
پادگاته های رودخانه ای از دیگر پدیده های رودخــانه ای پایـــکوههـــای شمــالی بزقــوش هستنــد که از عوامــل ریخت زمین ساختی متاثر شده اند،
به نظـــــر(Merritts et al.(1994 Bull(1984,1990),پـــــــادگانه های رودخـانه ای، نیمــرخ طولی بستـــردره هایی را نشان می دهند که زمــــانی این دره ها فعـال بودند وهم اکنون ممکن است به وسیله حــــــرکات قائــم یا جانبی زمین تغییـــر شکــل یافتــه و متحول شـــده باشند. در این قسمت ، بــــر اســــاس روشهــای Li et al. (1999) و Yokoyama(1999) و با استنـــــــاد به شواهد ریخت شناسی ، وجود فعالیتـهــــای زمیــن ساخت در کواتـرنـر اثبـات می شود.
به این منظور،پس از رسم نیمرخ پادگانه ها در کنار نیمرخ طولی وانق چای (شکل9 )و اسب فروشــان چــــأی(شکل 10)، نیمـــــرخ زمین شناسی درة آنها نیز با استفاده از نقشه های توپوگرافی و همبستگی با انـدازه گیریهـــای صحرایی، تهیه شد.در بررسی صحــرایی نیمــرخهای طولی رودهایی که از رشته کوه بزقوش سرچشمه می گیرند، دو نوع پادگانه تشخیص داده شد.در قسمت پایین رود و پایین دست گسل اصــلی(2000 متر به پایین) ، جایی که پهنـای بستر دره به حـداکثر 50 متــر می رسد،پادگـــانه های آبرفتی انباشتی (Fill Terrace) دیده می شوند . این پادگــانه ها از طریـق انبـاشـــت مـواد وسپس حفــــــــر آبراهـه درآبرفتهـــای رودخانــه به وجـــــــــودآمده اند
(شکل c – 9 و - c10). در قطعة میـــانی رودخانه ، منطقه ای که پهنــــای بستـر دره کمتـراز 20 متر است، دیـواره هـأی دره ازپـــــادگـانه های سنگی
(Strath Terrace) با پوشش رســـوبی تشکیــل شــده است(شکل b ـ9 ). در بالا دست حوضه نیز در اثر حفـر سنگ بستـر، پادگــانـه هـای سنـگی به شکل سطـوح بریده و مجزا دیده می شونــد (شکل a – 9) .این پادگانـه ها در اثر فراخاست کوتاه مدت و سپس در اثر حفـر پایین دست رودخـــــــانه به وجود آمده اند و سپس فــرسـایش کناری سنگ بستـــــر، در مدت زمان طولانی ، دره را عـریض تر می کند. بر اســاس نیمــرخهای ترسیــمی طولی وانــق چـــــای و بررسی مقاطــــــــع عرضی متعــــــــدد درة این رود، دو گسل( (F2 , F1قابل مشاهــده است(شکل 9) . اثر این گسلهــــا بر روی نیمـــرخ طولی رود نشان داده نشــده است وصرفاً محل،جهت و نوع گســل مشخص شده است.در ضمن، سه پادگانه( (T1,T2,T به طرف جنـــــوب باختـری گسل نیز دیــده می شـود. برای روشـــن شــدن موضــوع نیمـــرخ پادگـــــانه های مورد نظر با انــــدازه گیری ارتفاع در منطقه و با استفاده از نقشه های توپوگــــرافی به نمودار اضافه شد.
نیمرخهای ترسیـمی پادگـــــانه ها ، بی نظمیهای چشمگیــری را در مقاطع a – b – c) ) نشان می دهند. با توجه به سنگ شناسی مقــــاوم در بخشهـای بالا دست دره و همبستــگی آن با محل بی نظمی نیمرخها، به نظــر می رسد علت این امــر را بتوان در تاثیر فرآیند های زمین ساختی جستجـــــــو کرد. تغییر ارتفــــاع نیمرخهـــــای طولی پادگـانه هادر محل گسلها ،این نکته را یادآوری می کند که سـامانه های آبرفتـی نزدیک جبهـة کوهستـان یا مناطق فعـال زمین ساختی از اختلالات و آشفتگی های زمین ساختی مـوجود بیشتر متأثر می شوند. سـرانجام، می توان چنین نتیجــــــــه گرفت که تغییر ارتفاع پادگانه ها در طول رودخــــانه، بویـژه در مقاطــعa – b در اثر گسلهــــای F1 , F2 بوده است. بر اســــــاس شکل (10) در طـــــول درة رودخــــانة اسب فروشان نیز دو پادگـــانه به طــرف خـاور گسل دیده می شود. تأثیـــر گسل در جا به جایی این پادگانه ها نیز کاملاً آشکار است.نیمرخ پادگـانه ها دراین رودخــــانـه، پادگــــــانــه های انباشتــی در پایین دست رودخــــانه
( محل ورود رود به دشت ) و پادگــانه های سنگی را در بالادست رودخانه آشکارا نشـان می دهند.
نتیجه گیری
شکل گیــری زمین چهرهای تراکــمی دامنه های شمالی رشته کوه بزقوش، در نتیجهء عملکرد گسلها و تغییرات آب وهوایی منطقه در کواتـرنــر است. گسل اصلـــــی بزقــوش در تکوین این زمین چهرها نقش مهمــی داشتــــه است. شواهد موجود مانند همبستگی آبراهه های رتبه پایین با روند گسلهای منطقه، گـــــویای آن است که رونـــد ریخت زمین ساختی کــــــواترنر در هـــــولوسن ادامه داشته و دارد. ســرانجام، تغییرارتفــــــــاع پادگــانه های رودخانه ای ، انتقال پنجه های آبرفتی جوان به مرکز دشت، همه گویـــــای تأثیر حــــــرکات زمین ساختی در تحــــول پنجه ها و پادگانه های آبرفتی دامنه های شمـــالی بزقوش هستند

موضوع: تکتونیک

نقش زمین ساختدر تحول زمین ریخت شناسی پایکوههای شمالی رشته کوه بزقوش

   نتیجه گیری:
     شکل گیــری زمین چهرهای تراکــمی دامنه های شمالی رشته کوه بزقوش، در نتیجهء عملکرد گسلها و تغییرات آب وهوایی منطقه در کواتـرنــر است. گسل اصلـــــی بزقــوش در تکوین این زمین چهرها نقش مهمــی داشتــــه است. شواهد موجود مانند همبستگی آبراهه های رتبه پایین با روند گسلهای منطقه، گـــــویای آن است که رونـــد ریخت زمین ساختی کــــــواترنر در هـــــولوسن ادامه داشته و دارد. ســرانجام، تغییرارتفــــــــاع پادگــانه های رودخانه ای ، انتقال پنجه های آبرفتی جوان به مرکز دشت، همه گویـــــای تأثیر حــــــرکات زمین ساختی در تحــــول پنجه ها و پادگانه های آبرفتی دامنه های شمـــالی بزقوش هستند.

 

 

 

 


comment نظرات ()